Thước Lỗ Ban là gì: ba loại thước và khi nào dùng

Thợ mộc và thợ xây ở Việt Nam hay dùng một cây thước dây có in các ô đỏ và đen, gọi là thước Lỗ Ban. Gia chủ đôi khi muốn chiều rộng cửa chính hay chiều cao bàn thờ “rơi vào cung tốt”. Đây là một truyền thống đo đạc của người Việt và người Hoa. Bài này giải thích cách thước được chia, không nói số đo nào sẽ mang lại điều gì.

Ba loại thước

Truyền thống dùng ba loại thước, mỗi loại cho một nhóm đồ vật:

Thước	Dùng cho	Một vòng	Số đoạn
52,2 cm	cửa, cửa sổ, ô trống	522 mm	8 đoạn, mỗi đoạn 65,25 mm
42,9 cm	phần xây: bếp xây, bệ, bậc cấp	429 mm	8 đoạn, mỗi đoạn 53,625 mm
38,8 cm	đồ nội thất, bàn thờ, mộ phần	388 mm	10 đoạn, mỗi đoạn 38,8 mm

Cách gán thước cho từng loại đồ vật cũng khác nhau đôi chút giữa các nguồn.

Một số đo rơi vào đoạn nào

Mỗi thước là một vòng lặp. Đo một chiều dài, bạn đếm xem nó đi hết bao nhiêu vòng, phần dư rơi vào đoạn nào trong vòng đó. Ví dụ với thước 52,2 cm, một chiều dài 1.200 mm đi hết hai vòng (1.044 mm), phần dư 156 mm rơi vào đoạn thứ ba.

Vì vậy câu hỏi thực tế thường là “ngắn đi một chút hay dài thêm một chút thì sang đoạn nào”. Thay đổi vài centimet có thể chuyển số đo sang đoạn bên cạnh.

Tên các đoạn

Mỗi đoạn có một tên, và truyền thống xếp một số đoạn là tốt (thường in màu đỏ), số còn lại là không tốt (thường in màu đen). Một bộ tên đã công bố:

• Thước 52,2 cm: Quý nhân, Hiểm họa, Thiên tai, Thiên tài, Phúc lộc, Cô độc, Thiên tặc, Tể tướng. Các đoạn được xem là tốt: Quý nhân, Thiên tài, Phúc lộc, Tể tướng.
• Thước 42,9 cm: Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản. Các đoạn được xem là tốt: Tài, Nghĩa, Quan, Bản.
• Thước 38,8 cm: Đinh, Hại, Vượng, Khổ, Nghĩa, Quan, Tử, Hưng, Thất, Tài. Các đoạn được xem là tốt: Đinh, Vượng, Nghĩa, Quan, Hưng, Tài.

Trên thước thật, mỗi đoạn của thước 52,2 cm và 42,9 cm còn chia nhỏ thành bốn ô. Tên đoạn và tên ô có thể khác nhau giữa các loại thước bán ngoài thị trường, nên hãy đối chiếu với cây thước bạn đang dùng.

Đọc kết quả thế nào

Tên đoạn là nhãn của truyền thống, không phải lời hứa hay lời cảnh báo. Kết quả không nói gì về sức khỏe, tiền bạc hay may rủi. Một cánh cửa trước hết cần đủ rộng để đi lại và chuyển đồ, một bàn thờ cần vừa với căn phòng. Hãy đo theo nhu cầu sử dụng thật của bạn.